Estetyczną okładzinę schodów można wykonać z różnych materiałów. Przedstawiamy kilka sposobów wykończenia schodów: drewnem, kamieniem, płytkami ceramicznymi oraz wykładziną.
Stopnie i spoczniki schodów żelbetowych wymagają wykończenia odpowiednimi materiałami, ponieważ powierzchnia betonu jest nierówna i łatwo ścieralna. Można zastosować okładziny z drewna, kamienia naturalnego lub sztucznego, płytek ceramicznych lub tworzyw sztucznych. Podobnie elementy schodów stalowych są zazwyczaj jedynie konstrukcją nośną, wymagającą wykończenia okładziną z kamienia lub drewna.
Jeżeli schody drewniane wykonane są z dobrego drewna, pozbawionego wad – sęków, pęknięć, przebarwień, nie wymagają zastosowania innych materiałów wykończeniowych. Ich powierzchnię można pokryć lakierem, takim, jaki stosuje się do parkietu. Podejmując decyzję o sposobie wykończenia schodów, należy wziąć pod uwagę:
- przeznaczenie schodów,
- ich kształt (w rzucie poziomym),
- charakter oraz wystrój wnętrza, w którym się znajdują,
- rodzaj posadzki w pomieszczeniu,
- możliwość oraz łatwość zastosowania wybranego wariantu.
Dolna powierzchnia biegów i spoczników – tzw. podniebienie schodów -jest zwykle tynkowana i malowana. Często wzdłuż schodów wykonuje się cokół – z takiego samego materiału, co wykończona powierzchnia stopni i spoczników (kamień, drewno, terakota, lastriko). Cokół zabezpiecza przed zabrudzeniem dolną, przylegającą do schodów powierzchnię ściany.
Wykończenie kamieniem. Kamień wykorzystywany do konstruowania stopni lub wykańczania powierzchni schodów powinien być twardy, drobnoziarnisty oraz trudno ścieralny. Najlepsze na okładzinę są: granit, sjenit, bazalt, twardy piaskowiec i marmur. Aby stopnie były mniej śliskie, stosuje się powierzchnię nie polerowaną, można też malować je specjalnymi preparatami antypoślizgowymi lub nakleić wzdłuż krawędzi stopni taśmę antypoślizgową.
Reprezentacyjny wygląd można uzyskać przez pokrycie schodów żelbetowych okładziną kamienną. Podobnie jak przy wykończeniu drewnem, stopnica powinna mieć grubość 4-5 cm, a podstopnica 2,5 cm. Płyty kamienne układa się na zaprawie cementowej i mocuje do stopni za pomocą kotew kamieniarskich.
Wykończenie drewnem. Do wykończenia powierzchni schodów najlepsze jest drewno twarde, dąb albo jesion. Stopnica, jako najbardziej narażona na zużycie, powinna mieć grubość 4-5 cm, a podstopnica – 2,5 cm.
Można też stosować stopnice i podstopnice wykonane z drewna sosnowego lub świerkowego. Jest to wprawdzie drewno miękkie, ale przy niedużym natężeniu ruchu (np. schody z parteru na piętro w domu jednorodzinnym), wykończone nim schody zachowują dobry wygląd przez wiele lat.
W schodach żelbetowych stopnicę przykręca się do pozostawionych w betonie łat i łączy na przylgę z podstopnicą. W schodach stalowych drewniana stopnica opiera się na stalowym płaskowniku grubości 0,6-1 cm, który przymocowany jest do stalowej belki policzkowej.
Wykończenie płytkami ceramicznymi. Obecnie na rynku jest wiele rodzajów oraz wzorów płytek i kształtek ceramicznych, przeznaczonych do wykańczania powierzchni schodów. Można wybrać terakotę, gres lub klinkier. Istotne jest, aby płytki miały specjalną, rowkowaną powierzchnię antypoślizgową. Muszą być również odporne na ścieranie. Wyższa klasa ścieralności gwarantuje, że płytki będą dłużej ładnie wyglądały, zachowają kolor, nie wy trą się, a tym samym nie staną się śliskie i niebezpieczne.
Aby obniżyć koszty, schody żelbetowe prowadzące do piwnicy lub garażu można pokryć tylko zatartą na gładko zaprawą cementową z domieszką odpowiednio twardego kruszywa, np. grysiku bazaltowego, pomalować farbą do betonu lub wykończyć warstwą lastriko grubości 2-3 cm.
Wykończenie wykładziną. Na schodach możemy ułożyć wykładzinę dywanową lub wykładzinę z tworzywa sztucznego. Przykleja się ją do wygładzonej i zatartej zaprawą cementową powierzchni stopnia. Konieczne jest zabezpieczenie krawędzi stopnia specjalnym profilem z tworzywa sztucznego lub metalu. W sprzedaży znajduje się wiele rodzajów takich profili. Różnią się one między sobą kształtem, kolorem i sposobem mocowania. Oprócz tego, że zabezpieczają miejsca najbardziej narażone na wytarcie, stanowią element antypoślizgowy.
Ognioodporność schodów
Istotnym elementem bezpieczeństwa budynku oraz znajdujących się w nim osób jest odpowiednia odporność ogniowa schodów. Najbardziej odporne na działanie ognia są schody żelbetowe. W czasie pożaru ich konstrukcja zachowuje parametry wytrzymałościowe nawet przez kilka godzin. Schody drewniane możemy częściowo zabezpieczyć przed ogniem stosując odpowiednie preparaty ogniochronne, o których pisaliśmy ostatnio. Jeżeli nie stosuje się specjalnych zabezpieczeń przeciwpożarowych, najmniej odporne na działanie ognia są schody stalowe. Istotne znaczenie ma sposób ich wykończenia. Okładzina nie ochroni wprawdzie żadnych schodów przed zniszczeniem, ale w początkowej fazie pożaru może chronić, zwłaszcza stalową konstrukcję nośną przed rozgrzaniem, umożliwiając w miarę bezpieczną ewakuację. Pamiętać jednak należy, że niewłaściwa wykładzina może być powodem szybkiego rozprzestrzeniania się ognia.