Wbrew potocznym opiniom, rozmiary kabiny sauny mogą być niewielkie. Wystarczy dla niej wydzielone wnętrze lub kąt w większym pomieszczeniu.
Na kabinę sauny można przeznaczyć powierzchnię o wymiarach zaledwie 2,0 x 1,5 m. Niewielka, bo wynosząca tylko 130 cm głębokość wnętrza takiej kabiny pozwala, aby pomieściły się w niej dwie ławy długości 180 cm, usytuowane tradycyjnie na dwóch poziomach. Ta „gorąca szafa” będzie rzeczywiście nieduża, ale nie ma obaw, może służyć nawet licznej rodzinie. Nie będą przecież korzystać z niej wszyscy jednocześnie.
Zachęcamy także do budowy sauny osoby praktyczne, bowiem kabinę można użytkować w zgoła inny sposób: uprana bielizna wysycha w niej błyskawicznie….
Materiały
Przystępując do budowy kabiny sauny powinno się zgromadzić wszystkie materiały z podanymi niżej wskazaniami. Nie radzimy stosować materiałów zastępczych i elementów o innych wymiarach – proponowane tutaj rozwiązania są najkorzystniejsze pod względem konstrukcyjnym, użytkowym, a także najbardziej ekonomiczne.
Podstawowym materiałem konstrukcyjnym kabiny są deski sosnowe grubości 25 mm i szerokości 75 mm – potrzeba ich około 0,15-0,18 m3 zależnie od wymiarów kabiny. Można też stosować łaty o wymiarach 38 x 63 mm lub 45 x 50 mm, jednak konstrukcja będzie wtedy mniej sztywna, a zużycie drewna większe odpowiednio o 28% lub 12%.
Jeżeli kabinę instaluje się w pomieszczeniu o ścianach niezbyt dobrze ocieplonych (najczęściej domy letnie i stare piwnice), wówczas celowe jest poszerzenie elementów konstrukcji (np. deski 100 x 25 mm), aby umożliwiały jej wypełnienie zwiększoną warstwą materiału ocieplającego – nawet do 10 cm grubości.
Na wewnętrzną obudowę kabiny stosuje się deszczułki z suchego drewna z drzewa liściastego (osika, lipa, olcha, topola lub brzoza) o przekroju 16 x 70 mm lub nieco większym – maksimum 20 x 100 mm. Deszczułki łączy się na wpust i pióro (potrzeba ich 17-20 m2 zależnie od przekroju).
Drewno iglaste nie jest zalecane ze względu na niebezpieczeństwo wydzielania żywicy pod wpływem wysokiej temperatury. Można jednak stosować je warunkowo, odpowiednio selekcjonując i zmywając żywicę rozpuszczalnikami.
Ławy sauny powinno się wykonywać z desek grubości 22 mm i szerokości 70 mm; drewno – takich samych gatunków jak na obudowę.
Posadzkę można wykonać z dwóch arkuszy płyt wiórowych grubości 19 mm lub 23 mm.
Jako izolacji przeciwwilgociowej używa się folii z tworzywa sztucznego grubości minimum 0,08 mm, odpornej na temperaturę powyżej 80°C.
Uwaga! Nie należy stosować do tego celu folii aluminiowej, gdyż ze względu na przewodnictwo elektryczne może ona stwarzać niebezpieczeństwo porażenia prądem.
W zależności od wykończenia posadzkę można pomalować lub przykryć wykładziną podłogową PCW.
Najlepszą izolacją cieplną będzie wełna mineralna w matach grubości 5 cm. Równie dobrym materiałem jest sztywna pianka poliuretanowa. Inne materiały piankowe z tworzyw sztucznych – a zwłaszcza popularny styropian – są zbyt mało odporne na wysoką temperaturę.
Warunkowo można stosować styropian do izolowania posadzki, której temperatura nie przekracza 60°C. Jako materiał nienasiąkliwy jest on w tym wypadku nawet lepszy od wełny mineralnej, która wymaga ochrony przed wilgocią.
Nie zaleca się także stosowania mat 5 z przędzy lub waty szklanej ze względu na kłopoty montażowe w warunkach domowych, g Również używanie płyt pilśniowych g miękkich budzi kontrowersje, bo pod S wpływem wilgoci mogą one ulegać zagrzybianiu. Do ich zabezpieczania 2 można użyć takich preparatów, jak: Drewnosol, Basidiotox, Płeśniotox. Zapobiegawczo można stosować środki impregnujące, na przykład Drewno-sol 2, Imprex Budowlany lub Imprex Stolarski SKP i zabezpieczać płyty folią (jest to jednak dość kłopotliwe).
Do połączeń konstrukcyjnych należy stosować gwoździe długości 75 mm, odporne na korozję – ocynkowane, a jeszcze lepiej mosiężne lub miedziane (około 500 sztuk).
Do przybijania obudowy gwoździe krótsze – 35 mm, również nierdzewne (około 1000 sztuk).
Do łączenia elementów law należy używać mosiężnych lub stalowych ocynkowanych wkrętów do drewna, których długość należy dobrać odpowiednio do przekrojów desek i łat; nie powinny one być mniejsze niż 50 x 5 mm.
Do wykończenia kabiny od strony zewnętrznej można użyć dowolnego materiału, dobranego do materiałów zastosowanych w przylegających pomieszczeniach. Mogą to być np. deszczułki boazeryjne lub okładziny płytowe o różnym wykończeniu. Możliwe jest więc malowanie, tapetowanie, obłożenie płytkami ceramicznymi, a nawet kamiennymi. W ostatnim wypadku wymagana jest stabilniejsza konstrukcja ściany kabiny lub jej dodatkowe obmurowanie.
Ostatnio powszechne staje się budowanie lekkich ścian działowych z suchych tynków na konstrukcji z profili stalowych. Również w tej technologii możliwe jest wykonanie sauny – wariant kabiny z konstrukcją metalową, okładziną zewnętrzną z płyt suchego tynku, a wewnątrz tradycyjna obudowa listwowa przybijana do cienkich łat drewnianych. Rozwiązanie to jest bardziej kosztowne, lecz umożliwia szybki montaż, zwłaszcza jeżeli skorzystamy z usługi firmy wyspecjalizowanej w budowie ścian z suchego tynku. Wówczas w ciągu jednego dnia można mieć gotową konstrukcję kabiny wraz z ociepleniem i okładzinami zewnętrznymi z suchego tynku – wymagającymi jedynie pomalowania lub oklejenia tapetą jak w pozostałej części wnętrza.
Usytuowanie, wielkość, kształt
Zagadnienia te są bardzo ważne, gdyż warunkują wybór właściwego wariantu techniki budowy kabiny sauny.
Rozważymy więc poniżej sytuację, w której:
- kabina będzie usytuowana w kącie większego pomieszczenia,
- wymiary kabiny będą mogły być zbliżone do proponowanych (przy znacznych różnicach możliwe będzie odpowiednie adaptowanie zasady wzorcowej),
- wysokość pomieszczenia uwzględnimy w konstrukcji wariantowo,
- kabina będzie wyposażona w piec elektryczny (niepotrzebny więc będzie komin),
- posadzka będzie bez kratki ściekowej podłączonej do kanalizacji (nie jest ona konieczna).
Przyjmując takie warunki, decydujemy się na budowę kabiny z elementów, które później będą montowane. Sytuowanie kabiny w istniejącym pomieszczeniu nie zwalnia nas z wykonywania izolacji termicznej wszystkich ścian posadzki i sufitu. Dlatego też musimy budować pełną konstrukcję wszystkich ścian kabiny.
Przygotowanie budowy
Przed rozpoczęciem pracy trzeba podjąć podstawowe decyzje:
- czy konstrukcja kabiny będzie wykonywana w miejscu jej wbudowania, czy też elementy będą przygotowane w innym miejscu, tak, aby budowa polegała tylko na ich montażu;
- czy wysokość pomieszczenia wymaga obniżenia sufitu kabiny sauny – jest to konieczne, gdy wysokość jest większa niż 2,30 m (pokój lub łazienka); w pomieszczeniu wysokości 2,0-2,3 m – na przykład w piwnicy lub w wygospodarowanej części poddasza lub antresoli sufitu kabiny nie trzeba obniżać;
- czy konieczne będzie wykonanie oddzielnej ocieplanej podłogi – można z niej zrezygnować, jeżeli w istniejącej posadzce będzie warstwa przynajmniej 5 cm izolacji termicznej ze styropianu lub materiału dającego podobny efekt ocieplający.
Narzędzia
Do budowy kabiny potrzebne są podstawowe narzędzia stolarskie: piła, młotek, obcęgi, dłuto, dobijak do gwoździ, śrubokręt, wiertarka, wiertła do drewna, a także miarka około 2 m długości, ołówek, poziomnica i kątownik. Jeśli drewno jest niedostatecznie oszlifowane, trzeba też zaopatrzyć się w cyklinę i drobnoziarnisty papier ścierny.
Wykonanie elementów
Budowę kabiny sauny rozpoczyna się od wykonania wszystkich jej elementów: podłogi, stropu i ścian. Elementy te są tak zaprojektowane, aby można je było wykonać niezależnie – nawet poza miejscem, w którym sauna ma stanąć. Jest to duże ułatwienie dla budującego, gdyż umożliwia sukcesywne wykonywanie elementów w miejscu najbardziej dogodnym, a następnie – po dostarczeniu ich na budowę – zmontowaniu całej konstrukcji oraz wykończenie jej.
Podłoga. Zewnętrzne wymiary posadzki (1986 x 1486 mm) są dostosowane do przyjętego układu wyposażenia jej wnętrza. Zależnie od potrzeb i możliwości wymiary te można zwiększyć około 10%. Może to mieć znaczenie dla osób wysokiego wzrostu (powyżej 185 cm), dla których ława długości 180 cm mogłaby być nieco za krótka.
Ważne, aby pomiędzy elementami ramy rusztu zachować kąty proste. Jeżeli kabina ma być zamontowana w narożniku większego pomieszczenia, konieczne jest zastosowanie klocków dystansowych minimum 10 mm, aby powstała pustka powietrzna między kabiną a ścianami. Klocki przybija się do bocznych krawędzi ramy. Grubość desek i podkładek dystansowych należy dostosować do wymaganej pięciocentymetrowej grubości warstwy izolacji cieplej.
Rozstaw desek rusztu stanowiących legary posadzki należy dostosować do szerokości arkusza płyty wiórowej, aby zaoszczędzić jej cięcia i ograniczyć odpady. Maty z wełny mineralnej trzeba pociąć na części o wymiarach o 1 cm większych od rozstawu elementów rusztu, co ma na celu ich ściślejsze dopasowanie.
Strop. Rozstaw elementów konstrukcyjnych stropu należy dostosować – podobnie jak przy montażu rusztu podłogi – do szerokości użytych materiałów izolacyjnych. Jeżeli mata izolacyjna jest fabrycznie cięta w pasma szerokości 50 lub 100 cm, najodpowiedniejszy jest odstęp elementów konstrukcyjnych od 49 do 50 cm. Do mocowania deszczułek oszalowania stropu należy używać dobijaka do gwoździ: ich łebki powinny być dobite tak, aby schowały się w drewnie.
Na obudowanie stropu należy wybrać jak najładniejsze deszczułki z całej partii, gdyż leżąc ciągle będziemy na nie spoglądać.
Ściany boczne. Konstrukcja ścian bocznych powinna być dostosowana do mocowania wsporników pod ławy sauny oraz do przybicia obudowy wewnętrznej. W ścianach bocznych umieszcza się izolację cieplną grubości 5 cm z wełny mineralnej, którą od strony wewnętrznej należy zabezpieczyć folią. Wygodnie jest zamocować folię pinezkami do konstrukcji ściany jeszcze przed włożeniem izolacji.
Rozstaw poziomych elementów konstrukcji można dowolnie modyfikować, dostosowując go do szerokości wykorzystywanych materiałów izolacyjnych tak, by niepotrzebnie ich nie przycinać.
Zaleca się, aby pionowe elementy konstrukcyjne służące do mocowania wsporników pod ławy mocować w ścianie później, już po zmontowaniu połączenia ze ścianą w narożu. W przeciwnym razie przybijanie gwoździ będzie bardzo utrudnione.
Ściana tylna. Konstrukcja tego elementu jest taka sama jak ścian bocznych. Wewnętrzna obudowa powyżej poziomu ław jest wyeksponowana podobnie jak sufit, dlatego należy wykonywać ją z wybranych, ładniejszych deszczułek. Na ścianę poniżej ław można zużyć deszczułki gorsze, odłożone podczas sortowania.
Ściana przednia. Najważniejszym elementem w konstrukcji tej ściany są drzwi. Ich wymiary i budowa są nietypowe. Ościeżnicę drzwiową o przekroju 95 x 50 mm mocuje się do deskowych ram ściany za pośrednictwem wkładek dystansowych grubości 10 mm. Skrzydło drzwi, podobnie jak ściany, powinno być wewnątrz ocieplone wełną mineralną i dwustronnie obite deszezułkami. Zaleca się, by umieścić w drzwiach małe okienko (przynajmniej potrójnie szklone) lub wizjer umożliwiający zajrzenie do kabiny. Coraz częściej stosuje się większe, o różnych kształtach, a nawet pełne przeszklenie dwukomorową szybą zespoloną.
W ścianie przedniej osadzona jest konstrukcja wsporcza pod agregat grzewczy (piec elektryczny); można ją wykorzystać również jako nawiewny kanał wentylacyjny.
W ścianie przedniej, w rurkach z tworzywa sztucznego, prowadzi się instalację elektryczną, a specjalna pozioma deska umożliwia zainstalowanie skrzynki, w której umieszcza się dostępne z zewnątrz wyłączniki i urządzenia sterujące ogrzewaniem. Skrzynkę taką wraz z urządzeniami można usytuować również poza kabiną sauny, w dowolnym, dogodnym miejscu domu.
Uwaga! Ze względu na niebezpieczeństwo porażenia prądem, do osłon przewodów elektrycznych nie należy stosować rurek metalowych!
Kolejność montażu kabiny
Po wykonaniu wszystkich elementów kabiny sauny przystępuje się do jej montażu. Po ustawieniu podłogi w przewidzianym miejscu mocuje się do niej ścianę boczną i tylną, następnie łączy je w narożniku. Podobnie postępuje się z drugą ścianą boczną. Całość przykrywa się stropem. Jako ostatnią ustawia się ścianę przednią z drzwiami.