Decyzja administracyjna może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Podstawą prawną zaskarżenia może być wyłącznie niezgodność decyzji z prawem, polegająca na naruszeniu norm prawa materialnego bądź procesowego.
Skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu toku instancji w postępowaniu administracyjnym, czyli po wykorzystaniu trybu odwoławczego. Do Naczelnego Sądu Administracyjnego może być zaskarżona jedynie ostateczna decyzja organu administracyjnego drugiej instancji. Wyjątkiem jest decyzja wydana w pierwszej instancji, od której z mocy przepisu szczególnego nie przysługuje stronie odwołanie (np. decyzja wydana przez naczelny organ administracji państwowej). Warunek wyczerpania toku instancji nie dotyczy prokuratora, który może zaskarżyć także decyzję ostateczną organu pierwszej instancji.
Skargę do NSA mogą wnieść:
- strona,
- organizacja społeczna, która brała udział w postępowaniu administracyjnym,
- prokurator,
- rzecznik praw obywatelskich (na mocy art. 14 pkt 6 ustawy z 15 lipca 1987 r. o rzeczniku praw obywatelskich).
Elementy skargi
Zgodnie z art. 211 kodeksu postępowania administracyjnego skarga powinna spełniać warunki określone dla pisma procesowego w postępowaniu cywilnym, zwłaszcza dla rewizji.
Skarga powinna zawierać:
- oznaczenie sądu, do którego jest skierowana, oraz oznaczenie organu administracji państwowej lub samorządu terytorialnego, za pośrednictwem którego jest wnoszona;
- imię i nazwisko lub nazwę skarżącego oraz jego adres, imię i nazwisko przedstawicieli ustawowych i ich adres, imię i nazwisko oraz adres pełnomocników, jeśli zostali ustanowieni w sprawie;
- datę;
- oznaczenie zaskarżonej decyzji z podaniem dnia jej doręczenia lub ogłoszenia;
- dokładne oznaczenie podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienie;
- dokładnie określone żądanie, np. wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub w oznaczonej części;
- podpis skarżącego albo wskazanego jego przedstawiciela lub pełnomocnika;
- wyszczególnienie załączników.
Do skargi należy dołączyć pełnomocnictwo (o ile skarżący działa przez pełnomocnika) oraz odpisy skargi dla osób, które na wniosek skarżącego mogą wziąć udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Skarga może ponadto zawierać wniosek o zwrot kosztów postępowania (art. 208 kpa), o przywrócenie terminu (art. 204 §2) oraz o wstrzymanie wykonania decyzji (art. 201).
Termin wniesienia skargi
Skargę do NSA można wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. W razie uchybienia terminu może być on przywrócony z przyczyn i w trybie przewidzianym w art. 168 i nast. kodeksu postępowania cywilnego w związku 2 art. 211 kodeksu postępowania administracyjnego.
Przywrócić termin może jedynie sąd, nie zaś organ administracji państwowej lub samorządu terytorialnego, za którego pośrednictwem wnosi się skargę.
Prokurator może wnieść skargę na decyzję w terminie sześciu miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia stronie.
Jeżeli organ administracji państwowej lub samorządu terytorialnego wszczął postępowanie w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji albo jeśli wznowiono postępowanie administracyjne, wówczas nie można wnosić skargi do NSA do czasu zakończenia toczącego się postępowania.
Samokontrola organu
Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Organ ten, jeśli uzna skargę w całości za słuszną, może zmienić lub uchylić decyzję – w tym wypadku nie nadaje skardze dalszego biegu.
W przeciwnym razie skarga wraz z aktami sprawy powinna zostać przekazana do sądu administracyjnego w terminie 30 dni. Organ przekazujący sprawę sądowi administracyjnemu jest też zobowiązany do wniesienia odpowiedzi na skargę i ustosunkowania się do zarzutów i wniosków w niej przedstawionych. Odpis odpowiedzi na skargę powinien być doręczony skarżącemu.
Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej przez organ administracji w trybie art. 200 § 2 kpa jest decyzją wydaną w drugiej instancji, a zatem przysługuje od niej skarga do NSA (uchwała Sądu Najwyższego z 15 grudnia 1984 r. III AZP 8/83, OSNCP1985, Nr 10, poz. 143).
Wzór skargi do NSA
Henryk Nowak dnia………………
zam………..
Sprawa nr….
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie za pośrednictwem Kolegium Odwotawczego przy Sejmiku Samorządowym w Warszawie
Skarga na decyzję Burmistrza Gminy Warszawa - z dnia
5 października 1994 r., utrzymaną w mocy przez decyzję Kolegium Odwotawczego przy Sejmiku Samorządowym w Warszawie z dnia 2 stycznia 1995 r., doręczoną mi w dniu 10 stycznia 1995 r.
Na podstawie art. 1 96 kodeksu postępowania administracyjnego wnoszę o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 5 października 1994 r. Burmistrz Gminy Warszawa - odmówił mi przyznania prawa użytkowania wieczystego do części dawnej nieruchomości hipotecznej Nr 815 obecnie oznaczonej jako działka ewidencyjna Nr 5 w obrębie 1 -08-17, stwierdzając, że wg planu zagospodarowania przestrzennego dziaika ta nie może być oddana w użytkowanie wieczyste.
Decyzję tę po moim odwołaniu utrzymało w mocy Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym w Warszawie decyzją z dnia 2 stycznia 1995 r.
Zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Jedynym ograniczeniem zwrotu nieruchomości w trybie art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jest wielkość budynku oraz termin, w jakim wniosek został zgłoszony.
Organy administracyjne nie mogą odmówić ustanowienia wieczystego użytkowania gruntu dlatego, że ma on odmienne przeznaczenie według ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Biorąc powyższe pod uwagę skarga niniejsza jest w pełni uzasadniona.
Henryk Nowak
Załączniki:
1. decyzja z dnia 5.10.1994 r.
2. decyzja z dnia 2.01.1995 r.
Wzór wniosku o przywrócenie terminu
Jan Kowalski ……. dnia 7 marca 1995 r.
zam…………
Nr sprawy…..
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w
Wniosek o przywrócenie terminu Wnoszę o przywrócenie terminu wniesienia skargi do NSA od decyzji Kolegium Odwoławczego przy Wojewódzkim Sejmiku Samorządowym w z dnia 1 5 stycznia
1995 r.
Uzasadnienie
W decyzji Kolegium Odwoławczego przy Wojewódzkim Sejmiku Samorządowym w z dnia 1 5 stycznia
1995 r. znajduje się pouczenie, że decyzję tę można zaskarżyć do NSA w terminie 60 dni od dnia doręczenia decyzji. 4 marca 1995 r. będąc w Kolegium Odwoławczym w innej sprawie dowiedziałem się, że termin 60-dniowy został podany przez pomyłkę i że obowiązuje termin 30- dniowy. Biorąc powyższe pod uwagę wniosek uważam za uzasadniony.
Jan Kowalski
Załącznik:
Decyzja Kolegium Odwoławczego przy Wojewódzkim Sejmiku Samorządowym z dnia 1 5 stycznia 1995 r.